چاپ
دسته: اخبار دانشگاه بیرجند
بازدید: 1105

دومین کرسی آزاد اندیشی اعضای هیأت علمی دانشگاه بیرجند با عنوان «آزادی و عرفان» با حضور جمعی از اعضای هیأت علمی دانشگاه  در سالن اجتماعات معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند برگزار شد. 

دکتر محمدبهنام فر مسئول برگزاری کرسی مذکور درخصوص اهمیت آزادی و عرفان اظهار داشت: با توجه به اهمیت آزادی در زندگی بشر در طول تاریخ و رویکردهای متفاوت و گاه متضاد به مفهوم "آزادی" در مذاهب، مکاتب و نحله های بشری در بین فلاسفه، عرفا و اندیشمندان، پرداختن به معنا و مفهوم آزادی در عرفان – به ویژه آثار ادبی عرفانی – امری کاملا ضروری به نظر می رسد. از طرفی با عنایت به اینکه "آزادی" در کنار "استقلال" و "جمهوری اسلامی" از اساسی¬ترین شعارهای انقلاب اسلامی بود و امروزه با پیدایش عرفانهای نوظهور هر کسی از ظن خود آزادی را تبیین و تفسیر می کند، آشنایی با دیدگاه عارفان راستین و سهم آنها در آزادی و آزاد اندیشی یا بردگی و جزم اندیشی جوامع در طی قرون این ضرورت را دو چندان می سازد.

 وی افزود: "آزادی" لفظ مشترکی است که در تاریخ فرهنگ و ادب ما بر معانی متفاوتی دلالت داشته است، گاه در مقابل اسارت، گاه در مقابل بردگی، گاه در مقابل وابستگی و ...به کار رفته است. لذا می توان آزادی را از زوایای مختلف و در حوزه های متفاوت تعریف کرد. آزادی در حوزۀ فلسفی به معنی آزادی انسان در انتخاب راه است و در حوزۀ اجتماعی بر آزادیهای اجتماعی و سیاسی نظیر: آزادی بیان، مذهب، بیان و قلم دلالت می کند. اما در حوزۀ عرفانی معمولا در معنی آزادی و رهایی از وسوسه های نفسانی و تعلقات مادی به کار می رود. البته باید توجه داشت که عارفان فقط در پی رفع موانع درونی آزادی انسان نیستند، بلکه عارف آزاده روحیۀ آزادگی نیز دارد و با دشمنان و موانع خارجی آزادی نیز دایما در حال ستیز است، یعنی همزمان در دو جبهه می جنگد، به قول مولوی هم درگیر جهاد اصغر است و هم جهاد اکبر:

این جهاد اصغر است آن اکبر است / هر دو کار رستم است و حیدر است (مثنوی)

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند سپس به مقایسه جایگاه آزای و عرفان در سالام و مکاتب غربی پرداخت و گفت: آزادی در مکاتب غربی نه تنها به موانع درونی توجهی ندارد بلکه ریشۀ آزادی در مکاتب غربی خواسته ها و تمایلات انسان است. تمایلاتی که در نظر عارفان بزرگترین دشمن آزادی و رهایی انسان است. لذا نباید تصور کرد که آزادی در معنی امروزی آن تحفۀ جهان غرب است، بلکه هم آزادی از بندهای درونی و هم آزادیهای اجتماعی و سیاسی از مبانی فکری اسلام از آغاز بوده است، که در شعار لا اله الا الله تبلور یافته است. دیدگاه عارفان راستین - نه صوفیان دکاندار و ریاکار – نیز در واقع همان دیدگاه اسلامی و قرآنی است، اما با نگاه و زبانی هنری:

فاش می گویم و از گفتۀ خود دلشادم / بندۀ عشقم و از هر دو جهان آزادم (حافظ)

 azadandishi1    azadandishi2  

Dog